Chiến lược ứng dụng CNTT với nền tảng thứ 3

Chiến lược ứng dụng CNTT với nền tảng thứ 3
5 (100%) 2 votes

Khi đầu tư, doanh nghiệp không chỉ đơn thuần suy nghĩ làm sao triển khai ứng dụng CNTT trong tổ chức của mình mà còn làm sao để kế thừa, nâng cấp các hệ thống đã trang bị đồng thời đầu tư mới sao cho đúng hơn, khai thác hiệu quả hơn nguồn tiền của mình trong bối cảnh công nghệ thay đổi nhanh và kinh tế đang có nhiều khó khăn.

Giới công nghệ đang đối đầu với việc tốc độ xuất hiện và thay đổi công nghệ, phương thức khai thác mới trên nền tảng thứ ba làm ảnh hưởng rất nhiều tới định hướng đầu tư CNTT cho doanh nghiệp như điện toán đám mây, thiết bị di động, dữ liệu lớn (big data). Internet và các thiết bị đã tiến đến mức kết nối linh hoạt hơn, thân thiện hơn…

Bất cứ doanh nghiệp nào không ít thì nhiều cũng đã đầu tư ứng dụng CNTT tại đơn vị mình. Các hệ thống này đang được vận hành khai thác. Nhiều công ty trong quá trình tái cấu trúc thực hiện việc mua bán sáp nhập dẫn đến có nhiều hệ thống ứng dụng khác nhau, hạ tầng và công nghệ sử dụng cũng khác nhau. Từ đó việc vận hành khai thác cũng như tích hợp quy trình xử lý nghiệp vụ và dữ liệu trở nên rất phức tạp. Trong nhiều trường hợp cần đánh giá hệ thống cũ thế nào để quyết định giữ lại sử dụng hoặc loại bỏ các hệ thống vận hành phức tạp hoặc không phù hợp với vận hành của doanh nghiệp.

Tất cả những điều này dẫn đến việc cần có một cách tiếp cận ứng dụng CNTT một cách khoa học và bài bản hơn nữa cho doanh nghiệp. Bài viết nhằm chia sẻ một phương thức tiếp cận nhằm xây dựng lộ trình đầu tư ứng dụng CNTT cho doanh nghiệp và các tổ chức.

ATHLSolutions - Chiến lược ứng dụng CNTT với nền tảng thứ 3
ATHLSolutions - Chiến lược ứng dụng CNTT với nền tảng thứ 3

Đánh giá lại hiện trạng ứng dụng CNTT

Doanh nghiệp có thể coi như một đối tượng tiếp nhận chuyển giao công nghệ (phần cứng, phần mềm) để vận hành và khai thác. Sau một thời gian cần đánh giá lại hiệu quả đầu tư, các chỉ tiêu kỹ thuật, các chỉ tiêu liên quan đến vận hành để bước vào chu kỳ nâng cấp và đầu tư mới. Các kết quả đánh giá này nếu đầy đủ, chính xác sẽ cung cấp cho chủ doanh nghiệp các thông tin giúp họ cải thiện nâng cao hiệu quả vận hành của hệ thống hiện có, đồng thời có những quyết định đầu tư mới đúng đắn hơn. Các công tác trên được gọi là kiểm toán (Audit) hệ thống CNTT của doanh nghiệp.

Thực tế hiện nay, công tác kiểm toán CNTT trong các doanh nghiệp Việt Nam chưa được hình thành hoặc mới được số ít công ty áp dụng. Việc đánh giá hiện trạng, hiệu năng, hiệu quả của hệ thống mang tính định tính, chưa lượng hóa bằng các chỉ tiêu dạng KPI. Từ đó làm cho lãnh đạo không có các số liệu và luôn coi CNTT là nơi tiêu tiền nhưng không tính được hiệu quả đầu tư.

Đánh giá hiện trạng hệ thống CNTT cũng giúp cho bộ phận IT đưa ra các giải pháp cải tiến vận hành hệ thống CNTT tốt hơn. Giúp cho xây dựng hoạch định định hướng phát triển, xây dựng kế hoạch tổng thể ứng dụng CNTT của doanh nghiệp chính xác.

Về kỹ thuật, một hệ thống CNTT trong doanh nghiệp có thể được xem xét phân loại theo các mảng sau:

  •  Hệ thống hạ tầng bao gồm: trung tâm dữ liệu, hệ thống máy chủ, hệ thống network, các thiết bị máy tính và thiết bị ngoại vi, thiết bị lưu trữ
  •  Các phần mềm hệ thống: Hệ điều hành máy chủ, CSDL, hệ điều hành máy trạm, Email, phòng chống Virus, an toàn an ninh dữ liệu
  •  Các giải pháp ứng dụng: Các phần mềm, giải pháp ứng dụng đang vận hành khai thác

Dưới quan điểm vận hành, việc phân loại lại theo các góc nhìn sau:

  •  Các quy trình vận hành hệ thống, kiểm soát sự thay đổi
  •  Tính liên tục trong vận hành
  •  An toàn và an ninh dữ liệu

Ở quan điểm quản lý, các vấn đề cần được xem xét lại là:

  •  Quản lý tài sản CNTT
  •  Xây dựng tổ chức, bộ máy vận hành hệ thống CNTT của doanh nghiệp
  •  Xây dựng hệ thống quy trình cho điều hành bộ máy CNTT : quy trình quản lý sự thay đổi, mua sắm, quy trình quản trị dự án
  •  Công tác giám sát và kiểm tra

Từ các cách tiếp cận trên, doanh nghiệp nên tập trung vào các phần sau để thực thi Audit hệ thống CNTT của mình:

  •  Trung tâm dữ liệu (Datacenter)
  •  Hạ tầng Network
  •  Hạ tầng máy chủ (Servers)
  •  Máy tính
  •  Thiết bị di động (Mobile Devices)
  •  An toàn, an ninh hệ thống (Security)
  •  Đề phòng thảm hoạ (Disater Recovery)
  •  Email
  •  Hệ thống ứng dụng
  •  Tuân thủ bản quyền (Software Licenses Compliance)
  •  Phòng chống virus
  •  Giám sát (Monitoring)
  •  Mua sắm (Purchasing)
  •  Quản trị thay đổi của ứng dụng (Application Change Management)
  •  Quản trị dự án (Project Management)
  •  Quản trị thay đổi của hạ tầng (Infrastructure Change Management)
  •  Xây dựng chính sách và quy trình (Policies & Procedures)

Việc Audit được thực hiện thông qua hệ thống các điểm kiểm soát (Control) cho từng lĩnh vực trên. Quá trình tiến hành thực hiện đánh giá phải thông qua chứng cứ (evident) được lưu trữ lại và được đánh giá bởi hai trạng thái kết quả: Đạt hoặc Không đạt. Ví dụ để đảm bảo vận hành liên tục của hệ thống máy chủ và thiết bị cần có nguồn điện dự phòng, nguồn điện dự phòng cần chứng tỏ có đầy đủ nhiên liệu dự trữ sẵn trong máy, chứng tỏ đã được vận hành và vận hành đầy tải thiết bị máy chủ. Như vậy có ba điểm kiểm tra với ba chứng từ như sau: Độ sẵn sàng về nhiên liệu của máy phát dự phòng với biên bản kiểm tra mức nhiên liệu trong máy; Có chạy vận hành không tải định kỳ với sổ nhật ký vận hành; Đã chạy đầy tải với sổ ghi chép thông số điện áp và cường độ dòng điện khi vận hành đầy tải.

Các số liệu Audit được tập hợp và xử lý cho ra các báo cáo cũng như các đồ thị phân tích kết quả trong đó có đối chiếu với tiêu chuẩn ISO 27000 – Ví dụ minh họa được thể hiện theo hình 1 và đối chiếu tương ứng với tiêu chuẩn ISO 27000 được minh họa trong hình 2.

Với trung tâm dữ liệu cần đánh giá các chỉ tiêu bố trí vật lý thiết bị máy chủ, network, thiết bị lưu trữ, bố trí khu vực làm việc. Đánh giá nguồn điện cung cấp bình thường, sự cố, nguồn điện một chiều chiếu sáng, hệ thống lạnh, phòng chống cháy nổ cũng như hệ thống anh ninh kiểm soát ra vào trung tâm dữ liệu.Tiêu chuẩn phục vụ đánh giá nên theo TIA dùng cho Data center.

Với các thiết bị hạ tầng mạng, máy chủ, máy tính cần đánh giá ghi nhận hệ thống thông số vận hành, Các hiệu năng khai thác hệ thống/công suất trang bị; Các quy trình kiểm soát ghi nhận cấu hình và các thay đổi thông số hệ thống. Các điểm kiểm tra liên quan đến quy trình. Các quy trình và thủ tục đến an toàn vận hành hệ thống, các vấn đề liên quan đến bảo hành, bảo trì và hỗ trợ của nhà cung cấp.

Tính toán di động đang phát triển mạnh mẽ cả phần cứng, phần mềm và ứng dụng, mang lại nhiều tiện ích cho người dùng và hiệu quả cho doanh nghiệp, nhưng cần được chú ý đánh giá về các chính sách bảo mật dữ liệu và thông tin trong quá trình khai thác cũng như các chỉ tiêu hiệu suất khai thác của thiết bị. Các điểm kiểm tra đánh giá này cũng được thực hiện trong quá trình đánh giá hệ thống chống virus, hệ thống Email, …

Các quy trình quy định, hoạch định liên quan dến vận hành quản lý hệ thống sẽ được tham chiếu trong các đánh giá liên quan đến việc trang bị, mua sắm.

Trong các đánh giá thì đánh giá các ứng dụng đang sử dụng đóng vai trò quan trọng – Các hệ thống điểm kiểm soát cần thực hiện để từ đó có các kết luận về công nghệ sử dụng, tính năng sử dụng để hỗ trợ đưa ra các quyết định mua sắm mới, nâng cấp về công nghệ hoặc tính năng – Kết quả minh họa được thể hiện trong hình 3 – Đánh gíá hệ thống ứng dụng.

ATHLSolutions - Chiến lược ứng dụng CNTT với nền tảng thứ 3

Mức độ trưởng thành ứng dụng CNTT với công tác hoạch định

Vai trò của công tác hoạch định cũng như xây dựng kế hoạch tổng thể ứng dụng CNTT trong doanh nghiệp luôn phải được đặt lên vị trí hàng đầu, sao cho:

  •  Kế hoạch chiến lược CNTT có tác dụng định hướng và quản lý tất cả các nguồn lực CNTT đi theo chiến lược kinh doanh và các điểm ưu tiên của doanh nghiệp.
  •  Chức năng CNTT và các bên nghiệp vụ có liên quan phải có trách nhiệm đảm bảo các dự án cũng như danh mục dịch vụ (service portfolios) mang lại giá trị tối ưu khi đầu tư.
  •  Kế hoạch chiến lược CNTT giúp các bên liên quan hiểu rõ hơn về các cơ hội mà CNTT mang lại, cũng như hạn chế của CNTT của doanh nghiệp mình, đánh giá được hiệu năng hiện tại, nhận diện được khả năng cũng như các yêu cầu đối với nguồn nhân lực, và làm rõ được mức độ đầu tư cần thiết cho CNTT.
  •  Chiến lược kinh doanh cũng như các điểm trọng tâm của doanh nghiệp cần phải được thể hiện trong danh mục dịch vụ và được thi hành bởi các kế hoạch chiến thuật CNTT. Trong các kế hoạch chiến thuật CNTT này, các mục tiêu chi tiết, các kế hoạch hành động và các tác vụ cụ thể được định rõ và được hiểu thấu bởi cả 2 phía, nghiệp vụ kinh doanh và bộ phận CNTT.

Việc đánh giá mức độ trưởng thành ứng dụng CNTT theo COBIT thông qua bốn mảng lớn với 34 quy trình cụ thể gồm:

  •  a. Công tác lập kế hoạch và tổ chức (PO1 – PO10: Plan & Organization)
  •  b. Công tác mua sắm và triển khai (AI1 – AI7: Aquire & Implement)
  •  c. Công tác chuyển giao và hỗ trợ (DS1 – DS13: Delivery & Support)
  •  d. Công tác giám sát và đánh giá (EM1 – EM4: Evaluation & Monitoring)

Căn cứ trên các đánh giá mức độ trưởng thành hiện trạng (AS-IS) bộ phận IT sẽ xây dựng mong muốn trưởng thành ngắn hạn, trung hạn (TO-BE) để từ đó đưa ra được các kế hoạch triển khai cụ thể và được minh họa như sau:

ATHLSolutions - Chiến lược ứng dụng CNTT với nền tảng thứ 3
Độ trưởng thành ứng dụng CNTT hiện tại và độ trưởng thành ứng dụng CNTT mong muốn

Các mức trưởng thành ứng dụng CNTT

Mức Mô tả
0 Công tác hoạch định chiến lược CNTT không được thực hiện. Trong hệ thống quản lý, không có nhận thức về nhu cầu cần thực hiện hoạch định chiến lược CNTT để phục vụ các mục tiêu kinh doanh
1
  •  Nhu cầu phải thực hiện hoạch định chiến lược CNTT được ban quản lý CNTT thông tin nhận biết.
  •  Việc hoạch định cho CNTT được thực hiện khi có nhu cầu cụ thể và nhằm để đáp ứng cho 1 yêu cầu kinh doanh cụ thể.
  •  Vấn đề hoạch định chiến lược CNTT thỉnh thoảng được thảo luận trong các cuộc họp quản lý CNTT. Việc định hướng thống nhất cho yêu cầu kinh doanh, các ứng dụng và công nghệ được thực hiện thụ động, thay vì là một chiến lược ở cấp độ toàn tổ chức.
  •  Các rủi ro về mặt chiến lược được xác định một cách không chính thức, trên cơ sở từng dự án.
2
  •  Hoạch định chiến lược CNTT được thực hiện kết hợp giữa CNTT và các bộ phận kinh doanh khi cần thiết.
  •  Việc cập nhật kế hoạch CNTT diễn ra để đáp ứng với các yêu cầu từ công tác quản lý. Các quyết định chiến lược thì bị lèo lái bởi từng dự án mà không có một sự thống nhất ở cấp độ chiến lược toàn tổ chức.
  •  Rủi ro và cũng như lợi ích của các quyết định chiến lược được nhận diện dựa trên trực giác.
3
  •  Có 1 chính sách quy định cách thức thực hiện hoạch định chiến lược CNTT. Việc hoạch định chiến lược CNTT tuân theo 1 cách tiếp cận có cấu trúc, đã được quy định bằng văn bản và tất cả nhân viên đều biết.
  •  Quy trình hoạch định chiến lược CNTT khá hợp lý và đảm bảo được một kế hoạch phù hợp sẽ được xây dựng. Tuy nhiên, các nhà quản lý triển khai quy trình này theo các cách thức khá tự do, tùy thuộc vào cá nhân. Không có các thủ tục để kiểm tra quy trình.
  •  Chiến lược CNTT tổng quát bao gồm định nghĩa nhất quán về các rủi ro mà tổ chức sẵn sàng chấp nhận với tư cách người tiên phong tìm cách giải quyết hay người tuân theo các cách giải quyết đã có.
  •  Các chiến lược về tài chính, công nghệ và nhân lực cho CNTT ngày càng gia tăng ảnh hưởng đến việc tiếp nhận, mua sắm các sản phẩm mới và công nghệ mới.
  •  Chiến lược CNTT được thảo luận trong các buổi họp quản lý ở phía nghiệp vụ kinh doanh.
4
  •  Hoạch định chiến lược CNTT là một thực hành tiêu chuẩn, các ngoại lệ được nhận biết với cấp quản lý.
  •  Hoạch định chiến lược CNTT trở thành một chức năng quản lý xác định, do các quản lý cấp cao có trách nhiệm thực hiện.
  •  Cấp quản lý có thể kiểm soát quy trình hoạch định chiến lược CNTT, ra các quyết định dựa trên quy trình này và đo lường hiệu quả của quy trình.
  •  Việc hoạch định được thực hiện cho cả phạm vi ngắn hạn và dài hạn, và được chuyển tiếp xuống toàn tổ chức, với các cập nhật được thực hiện khi cần thiết.
  •  Chiến lược CNTT và chiến lược của toàn tổ chức ngày càng trở nên kết hợp chặt chẽ để bằng cách.
  •  Định vị vào các quy trình kinh doanh và các khả năng cung cấp các giá trị gia tăng.
  •  Khai thác hiệu quả các ứng dụng và công nghệ thông qua việc tái cấu trúc quy trình kinh doanh.
  •  Có quy trình hiệu quả để xác định mức độ sử dụng các nguồn lực trong và ngoài tổ chức để phát triển và vận hành hệ thống.
5
  •  Hoạch định chiến lược CNTT là một quy trình sống động, linh hoạt và được lập tài liệu; được liên tục xem xét so sánh với các mục tiêu kinh doanh; và có kết quả là các giá trị đem lại cho việc kinh doanh của tổ chức từ các đầu tư CNTT
  •  Rủi ro và các cân nhắc nhằm gia tăng giá trị được thường xuyên cập nhật trong quy trình hoạch định chiến lược CNTT.
  •  Kế hoạch dài hạn cho CNTT thì có tính thực tế cao, được phát triển và thường xuyên cập nhật để phản ảnh được các thay đổi trong công nghệ cũng như trong môi trường kinh doanh, sự phát triển của tổ chức.
  •  Việc đo lường và so sánh kết quả với các thông lệ trong ngành được thực hiện thường xuyên và là một phần tích hợp trong quy trình hoạch định chiến lược CNTT.
  •  Kế hoạch chiến lược CNTT bao gồm những mô tả về cách thức mà việc phát triển công nghệ mới có thể dẫn đến những cơ hội/ khả năng kinh doanh mới, đồng thời gia tăng lợi thế cạnh tranh cho tổ chức.

Với việc đánh giá mức trưởng thành một cách chi tiết theo khung phương pháp luận như trên kết hợp với kết quả Audit hệ thống CNTT doanh nghiệp sẽ giúp cho chủ đầu tư hoạch định được chiến lược ứng dụng CNTT cũng như xây dựng được kế hoạch triển khai tổng thể ứng dụng CNTT tại doanh nghiệp.

Một trong những điểm mạnh của phương pháp tiếp cận này là doanh nghiệp luôn có những đánh giá định kỳ theo theo từng quý, hai quý và cả năm. Điều này cho phép doanh nghiệp kiểm soát và nhìn nhận được các tiến bộ, các cải thiện về vận hành hệ thống CNTT – Đây cũng chính là điểm mạnh của phương án tiếp cận ứng dụng CNTT cho doanh nghiệp so với trước đây.

Hãy like và chia sẽ bài viết:
20